Lunglei, 2025 Pawltlak thla ni 22: NITI Aayog hnuaia Aspirational Blocks Programme (ABP)-a Lunglei District (Lungsen Aspirational Block) tana Central Prabhari Officer (CPO) tura ruat, Ministry of Mines Deputy Secretary Pi Geetika Sharma, IAS chuan vawiin khan Lungsen Aspirational Block tlawhin, Block hmasawnna tura hma lakna hrang hrang a enfiah.
CPO Pi Geetika Sharma hi Lunglei District Bawrhsap Pi Navneet Mann hovin Election Officer Pi Lalhruaitluangi, Dy Chief Medical Officer Dr Christina Zonunmawii, DIPRO Pu C. Lalhruaitluanga leh official dangte'n ṭawiawmin, Lungsen Block Development Officer Pu Lalhruailiana Zote hovin block official-te'n an lo dawngsawng a. Lungsen BDO Conference Hall-ah ABP hma lakna an thlir ho.
CPO Pi Geetika Sharma chuan Lungsen Block hmasawnna tura DC kaihhruainaa department hrang hrangte hma lakna fakin, an hma lakna leh thawh hona azarah hmasawnna ṭha zawk a awm zel a beisei thu a sawi a. Mizoramah agriculture lama hma lakna tur hmun ṭha leh remchang tam tak awma a hriat thu leh leilung leh boruak pawh thei leh thlaiin a ngeih zawng tak nia a hriat thu sawiin, ei leh bara mipuite tihhmasawn nan agriculture chu hmanraw remchang leh pawimawh tak a nih angin Lungsen Block hmasawnna atan nasa zawka kalpui ṭhaa a hriat thu a sawi a. ABP hnuaia Lungsen block-a hriselna, chaw ṭha, zirna leh khawtlang hmasawnna kawnga hma lakna chu ṭha tawk khata a hriat thu sawiin, MGNREGA leh sawrkar scheme hrang hrang kal tlanga agriculture lam luh chilh thuk lehzual tur leh sawrkar laipui ruahmanna hrang hrangte a nih dan tur tak leh a hlawk thei ang bera mipuite'n an chhawr theih nana theih tawp chhuah turin district leh block official-te a chah a. CPO a nih angin Lungsen Block leh Central-a Ministry hrang hrang inkara palai tur leh hmasawnna ṭha leh duhawm zawk a awm theih nan theih tawpa thawh ho leh hma lakpui a inhuam thu sawiin, NITI Aayog-in hmasawnna hlen chhuah tur (Key Performance Indicator) a ruahman 40 chu Lungsen Block-ah a hma thei ang bera hlen chhuah kim a nih a beisei thu a sawi.
Lungsen BDO Pu Lalhruailiana Zote chuan hun kaihruaiin, inlawmna thu a sawi a. Lunglei Bawrhsap Pi Navneet Mann chuan Lungsen Aspirational Block dinhmun leh hma lakna hrang hrangte tar langin, ABP hnuaia hma la ṭha Zone-1 Delta Ranking March 2024-ah Lungsen Block chu pakhatna a nih thu leh cheng vaibelchhe 1.5 dawn a nih thu te, NITI Aayog Best Practice 2025-ah Project BLOOM leh Healthy Lunglei hma lakna chu thlan a nih thu leh National PwD Awards 2025-ah Project LEAP kal tlanga vohbikte tana hma lakna avangin Lunglei District-in "Best District" chawimawina a dawn thu te a sawi a. Lungsen Block hmasawnna atana DC bul tuma hma lakna hrang hrang leh hlawhtlinna te a tar lang bawk.
NITI Aayog ABP hnuaiah hian Lungsen Block-a zunthlum leh thisensang endik tura tinzawn 100% endik kim niin, in tinah tui herh haw theihin tap connection 100% vuah kim a ni a. Naupang kum 5 hnuai lama chaw kham khawp hmuh loh vanga harsatna chu 0.6%-ah tihhniam a ni bawk a. Lungsen Block-a nu leh naupang hriselna leh hmasawnna tura Project BLOOM hnuaia hma lakna kal tlangin damdawi ina nau nei March 2024-a 12.86% aṭangin June-July 2025-ah 72.2%-ah kai chhovin, nau pai tirh thla thum chhunga inziak lut 44.23% aṭangin 70%-ah a kai chho va; nu nau pai ṭha taka chaw ṭha dawng 31.39% aṭangin 81.9%-ah kai chhovin, naupang ṭha taka chaw ṭha dawng 15.47% aṭangin 75%-ah a kai chho va; hri danna (vaccine) pek pawh 63.8% aṭangin 88.9%-ah a kai chho bawk.
Vohbikte tana Project LEAP hnuaia hma laknaah vohbik (PwD) 1,414 chhinchhiah niin, health assessment camp hrang hrang kal tlangin vohbik 1,091 hnenah UDID pek a nih bakah, ALIMCO nen ṭang kawpin June 2025 khan vohbikte ṭanpuina hmanraw chi hrang hrang Mizorama ni khat thil thua sem chhuah tam ber ni turin hmanrua cheng nuai 52 hu chu mi 741 hnenah sem chhuah a ni bawk a. Rilru, taksa leh nunphung hrisel nei tura Healthy Lunglei District Campaign hnuaia hma laknaah camp 40 chuang buatsaih niin, mi 2,000 chuang zirtirna pek leh an hriselna en dik a ni a. Mizorama a hmasa ber atan a thlawna hriselna endikna khawl Health ATM chu Civil Hospital Lunglei leh PHC Lungsenah te bun niin, vansang chanchin zirna Cosmic Class (Astronomy Lab) chu Mizorama a hmasa ber atan Lunglei, Lungsen leh Tlabungah te bun a ni bawk a. Hun laklawha zirna bansan zirlaite'n lehkha an zir leh theihna tura Learning Bridges Programme hnuaia hma laknaah Lungsena zirlai 32 hmuh chhuah niin, zirna an chhunzawm leh theih nan hma lak a ni a. Book Nest Initiative hnuaia Lungsen Block-a zirlaite tana zirlaibu leh lehkhabu hlui 11,474 khawn khawm chu sikul 61-ah sem niin, zirlaite'n English bulṭhut an thiam theih English Language Foundation (ELF) hnuaiah hma lak a ni bawk a. Period Pride, Money-Wise, Be DC/BDO for a Day leh I Kawtkaiah Sawrkar (Prashasan Gaon Ki Ore) kal tlang te'n kawng hrang hrangin hma lak a ni bawk.
CPO hian Lungsen PHC leh Health ATM tlawhin, H&FW hnuaia thawktute nen hriselna kawnga hma lakna leh hmasawnna tur hrang hrang an sawi ho va. Lungsen Senior Secondary School leh Cosmic Classroom tlawh bawkin, Education Department hnuaia thawkte nen zirna dinhmun leh hmasawnna tur hrang hrang an sawi ho bawk a. MGNREGA Material Component sum cheng nuai 6 senga Lungsen Futsal Ground siam chu tlawhin, khawtlang hmasawnna kawnga hma lakna pawimawh leh chhuanawm tak nia a hriat thu a sawi a. Lungsen Futsal Ground atan hian BADP aṭanga kum 2011-a sak RD Sports Complex Lungsen chu chei ṭhat niin, tennis court hmun hluiah phullem (futsal turf) phah a ni.
CPO hian MzSRLM hnuaia Self Help Group (SHG)-te riah chilha an training theihna tur, Thorang CLF tana Lungsena Community Managed Training Centre (CMTC) sak mek chu a endik a. Hei hi Lunglei District-a awm chhun tur niin, hna hi nakkum February - March-ah zawh hman beisei a ni a. Hei bakah hian SHG-te thil siam chhuah hrang hrang en bawkin, SHG-te nen an inkawm a. RD hnuaia thawktute nen SHG-te thuam chakna leh chhawmdawlna kawnga hma lakna leh hmasawnna tur rawtna hrang hrangte an sawi ho bawk.
CPO hian ICDS Lungsen Project hnuaia Lungsen Anganwadi Centre-IX tlawhin, an dinhmun a enfiah a. Thawktute leh naupangte nen inkawmin, chaw ṭha sem chungchang leh nu leh naupang hriselna chungchanga sawrkar hma lakna leh hmasawnna tur hrang hrang an sawi ho va. Land Resources, Soil & Water Conservation Department hnuaia kut hna thawktute kuhva huan tlawh bawkin, an hna thawh dan leh hma laknate a enfiah a. Thawktute nen ei leh bara hmasawn nana agriculture leh a kaihhnawiha hma lakna tur leh kut hna thawktute chawi kanna tur ruahmanna hrang hrangte an sawi ho bawk.
CPO hian a hmunhma tlawh hrang hranga hma lakna dinhmun te, hmasawnna tur leh hma lak ngaihna te chu chhinchhiahin, Bawrhsap leh thawktute nen a ṭul anga bawhzui dan tur an sawi ho nghal zel a. NITI Aayog-ah a ṭul angin report leh rawtna a la theh lut leh dawn bawk a ni.
Attachment